Genetik analizle embriyo seçimi artık mümkün. Ancak “daha iyi çocuk” vaadi, etik sınırları zorluyor. Yeni teknoloji, sağlık risklerini azaltma iddiasıyla umut verirken, “tasarım bebek” tartışmasını da alevlendirdi.

ABD merkezli bir şirket, tüp bebek tedavisiyle elde edilen embriyoların genetik analizini yaparak çeşitli sağlık riskleri ve bazı fiziksel-psikolojik özellikler hakkında öngörüler sunan yeni bir hizmeti kamuoyuna tanıttı. “Nucleus Embryo” adı verilen bu yeni araç, henüz doğmamış çocukların genetik olarak “daha iyi” olma potansiyelini seçme imkanı sunuyor. Bu durum hem tıp dünyasında hem de etik çevrelerde büyük tartışma yarattı.

900 FARKLI SAĞLIK DURUMU HESAPLANIYOR Şirketin geliştirdiği yazılım, elde edilen en fazla 20 embriyoyu analiz ederek, her biri için yaklaşık 900 farklı sağlık durumu ve özellik üzerine risk skorları hesaplıyor. Bu sayede Alzheimer, diyabet, kanser gibi hastalıkların yanı sıra zeka, boy, kilo ve hatta göz rengi gibi özelliklere dair genetik eğilimler belirlenebiliyor. Ebeveynler, bu bilgiler ışığında en düşük risk profiline sahip embriyoyu seçerek gebelik sürecine devam edebiliyor. Hizmetin fiyatı ise 5 bin 999 dolar olarak açıklandı.

“TASARIM BEBEK” TARTIŞMALARI ALEVLENDİ Ancak bu gelişme, “tasarım bebek” kavramını bir adım daha öteye taşıdığı gerekçesiyle ciddi etik eleştirilerin hedefi oldu. Uzmanlar, yalnızca hastalık riskini azaltma amaçlı değil; zeka ya da fiziksel üstünlük hedefli embriyo seçimi yapılabileceği uyarısında bulunuyor. Engelli hakları savunucuları ise bu teknolojinin engellilik durumlarını “istenmeyen” veya “düzeltilmesi gereken” birer kusur gibi göstermesinden endişe ediyor.