Rize’nin Derepazarı ilçesinde yaşayan 63 yaşındaki emekli Metin Çelik, Rize’nin geleneksel tatlarından biri olan ‘çüme’nin yapım sürecini ve bölgedeki kültürel önemini anlattı.
Çümenin tarihi geçmişine değinen Çelik, bu geleneğin kuşaklar boyunca sürdüğünü ifade ederek, “Ninemin ninesinden beri yapılan bir tatlı bu. Eskiden hemen her evde olurdu. Üzüm ve ceviz çoktu, kışın enerji vermesi için saklanırdı” diye konuştu.
Çelik, çümenin ticari amaçla değil, aile içinde tüketilmek üzere hazırlandığını vurgulayarak, “Bunu satmak için yapmıyoruz. Hem maliyeti hem emeği çok. Yapan genelde çocuklarına, torunlarına dağıtır. Misafire ikram edilir” ifadelerini kullandı.
“ESKİDEN BERİ YAPILIYOR”
Çelik, çocukluk yıllarında çümenin aile içinde ayrı bir yeri olduğunu da belirterek, “Eskiden çümeyi çatıya asarlardı. Biz çocuklar gizlice alırdık. Komodine kilitleseler bile bir yolunu bulurduk” diyerek geleneğin aile içindeki yerini anlattı.
Siyah üzüm ve cevizin birleşiminin yüksek enerji verdiğini söyleyen Çelik, “Kışın bir bardak çayla yersin, hem ısıtır hem tok tutar. Üzüm kan yapar, ceviz besleyicidir” dedi.
Bölgede üzüm yetişen pek çok köyde yapılan “çüme”, bugün hem kültürel miras hem de geleneksel bir kış lezzeti olarak yaşatılmaya devam ediyor.
